Home » Rak okrężnicy

Rak okrężnicy

Rak okrężnicy atakuje jelito grube. Okrężnica ma długość około 180cm, łącząc jelito cienkie z odbytem. Podobnie jak inne organy w ludzkim ciele, okrężnica narażona jest na wiele chorób, w tym nowotwory.
Przyczyny
Chociaż dokładne przyczyny występowania raka okrężnicy nie są znane, badania pozwoliły nam wyodrębnić czynniki zwiększające szansę zachorowania. Do tych czynników zaliczają się:
- Wiek – wraz z wiekiem wzrasta ryzyko zachorowania. Rak okrężnicy atakuje najczęściej osoby po 50tce, jednak zdarza się też u osób młodszych
- Rasa i pochodzenie – ryzyko zachorowania u osób rasy czarnej jest większe niż u innych. Żydzi aszkenazyjscy, poprzez kilka występujących u nich dziedzicznych mutacji genetycznych są również wystawieni na większe ryzyko
Rak okrężnicy 1- Historia chorób w rodzinie – jeżeli któryś z twoich krewnych zachorował na raka okrężnicy, jest szansa że znajdziesz się w grupie podwyższonego ryzyka. Nie jest to jednak jednoznaczne z zachorowaniem. Większość przypadków raka okrężnicy zostało wykrytych u osób bez historii raka w rodzinie
- Choroby – ryzyko zwiększa się u osób cierpiących z powodu polipów. 70 do 90% przypadków raka okrężnicy wywołanych zostało przez nieleczone polipy. Szansa uniknięcia zachorowania zwiększa się gdy polipy zostaną usunięte, jednak mogą powrócić także regularne badania są kluczowym elementem skutecznej profilaktyki. Kolejną chorobą zwiększającą ryzyko jest nieswoiste zapalenie jelit.
- Genetyka – wyodrębniono dwa genetyczne markery które jednoznacznie wskazują na większe ryzyko zachorowania. Te markery to rodzinna polipowatość gruczolakołakowata oraz dziedziczny rak jelita grubego niezwiązany z polipowatością, tzw. zespół Lyncha. Około 5% przypadków raka okrężnicy wywołanych jest przez dziedziczone defekty. Zespół Peutza-Jeghersa, rzadka choroba, jest również kojarzony z występowaniem raka okrężnicy.
- Inne czynniki ryzyka – do pozostałych, nie mieszczących się w powyższych kategoriach czynników, zaliczamy palenie tytoniu, picie alkoholu, niski stopień aktywności fizycznej, otyłość i cukrzycę.
Objawy
W większości przypadków wczesne stadia choroby odbywają się bezobjawowo. Jednak wraz z postępem choroby, mogą pojawić się:
- krew w stolcu
- długotrwałe zatwardzenie bądź biegunka lub inne zmiany w pracy jelit
- cieńszy stolec
- utrata wagi
- ból brzucha, skurcze, uczucie bycia pełnym
- zmęczenie
Rak okrężnicy 2Diagnoza
Istnieje kilka skutecznych metod wykrycia raka okrężnicy:
- Kolonoskopia – dzięki kolonoskopi lekarz może dokładnie przyjrzeć się wnętrzu jelita grubego. Kolonoskop, składający się z giętkiego przewodu z kamerą i źródłem światła na końcu, delikatnie wprowadzany jest do organizmu przez odbyt i wzdłuż jelita. Nie jest to miłe uczucie, dla wielu pacjentów badanie może być krępujące, dlatego też częstą praktyką jest podanie środka uspokajającego, by zmniejszyć stres pacjenta i ułatwić lekarzowi przeprowadzenie badania.
- Sigmidoskopia – podobna do kolonoskopii i wykonywana przy użyciu tych samych narzędzi, sigmidoskopia ograniczona jest tylko do niższej części okrężnicy.
- Wlew doodbytniczy – podczas tego badania, lekarz wypełnia jelito środkiem kontrastowym. Następnie wykonuje serię zdjęć rentgenowskich w kilku pozycjach. Dzięki kontrastowi zdjęcia te są o wiele wyraźniejsze.
- Test na krew utajoną w kale – dzięki temu badaniu niewidoczna gołym okiem krew w kale może zostać wykryta, potwierdzone też zostaje jej występowanie. Lekarz powinien dostarczyć specjalny zestaw do pobierania próbek kału.
Po 50tym roku życia, dla osób nie znajdujących się w grupie wysokiego ryzyka, zalecane jest regularne badanie pod kątem obecności raka okrężnicy. Osoby z grupy podwyższonego ryzyka mogą, po konsultacji z lekarzem, rozpocząć te badania wcześniej. Pamiętaj, że nawet jeżeli nie czujesz objawów choroby, badania powinny być przeprowadzane regularnie, zgodnie z zaleceniami lekarza.
Gdy wyniki badania są niejednoznaczne, może zostać wykonana biopsja okrężnicy. Biopsji można dokonać podczas kolonoskopii lub operacyjnie. Podczas zabiegu, niewielkie fragmenty podejrzanej tkanki są pobierane i przekazywane do dalszego badania patologowi. W przypadku wykrycia raka, lekarz określi również jego typ i stadium zaawansowania.
Leczenie
Najczęściej stosowanym sposobem walki z rakiem okrężnicy jest operacja. Często stosowane w połączeniu z innymi metodami, operacje okrężnicy dzielimy na następujące sposoby walki z chorobą:
- Metoda bezinwazyjna i polipektomia – we wczesnych stadiach choroby, inwazyjna operacja może nie być konieczna. Podobnie jak w kolonoskopii, specjalne przyrządy wprowadzane są do organizmu przez odbyt. Jeżeli nowotwór jest częścią polipa, zabieg nazywamy polipektomią.
- Metoda operacyjna – podczas tej procedury chirurg dokonuje resekcji części jelita, po czym ponownie łączy je w całość. Można tego dokonać poprzez nacięcie jamy brzusznej lub laparoskopię. Laparoskopia to stosunkowo nowa technika i wymaga lekarza doświadczonego w tego typu zabiegach. W zależności od stadium zaawansowania choroby i kilku innych czynników, stosowane jest kilka typów resekcji.
- Kolostomia – jeżeli ponowne złączenie jelita w całość nie jest możliwe, stosowany bywa zabieg kolostomii. Końcówka jelita grubego zostaje wyprowadzona przez jamę brzuszną do specjalnie utworzonego w tym celu otworu, przez który organizm może wydalać odchody do specjalnego worka. Kolostomia może być tymczasowa lub trwała.
- Chemioterapia – Leki stosowane podczas chemioterapii atakują namnażające się komórki rakowe, zatrzymując rozwój choroby. Niestety wiele z tych leków nie jest w stanie w pełni odróżnić komórek normalnych od rakowych, w efekcie prowadząc do skutków ubocznych jak np. wypadanie włosów. W przypadku raka okrężnicy, chemioterapia bywa stosowana w stadium 2, 3 i 4. Może być stosowana przed lub po operacji, jak również równolegle z radioterapią.
Radioterapia – promieniowanie upośledza zdolność komórek do rozmnażania poprzez uszkadzanie ich DNA. Chociaż może też uszkodzić komórki zdrowe, to komórki rakowe są o wiele podatniejsze na promieniowanie. Uszkodzone promieniowaniem zdrowe komórki zazwyczaj są wystarczająco silne by się odbudować. Stosowane są 2 typy radioterapii – zewnętrzna i wewnętrzna, w przypadku raka okrężnicy ta pierwsza stosowana jest zdecydowanie częściej.
Profilaktyka
Jako że choroba na początku rozwija się praktycznie bezobjawowo, regularne badania okrężnicy są kluczowe. Wykryty wcześnie rak jest o wiele łatwiejszym przeciwnikiem. Co istotne, rak okrężnicy często rozwija się 10-15 lat, tak więc regularne badania mogą wykryć go w bardzo wczesnym stadium.
Osoby znajdujące się w wyższej grupie ryzyka powinny skonsultować się z genetykiem by ustalić czy są nosicielami zmutowanych genów powodujących raka okrężnicy. Ta wiedza pomaga w skuteczniejszej walce z chorobą.
Unikanie czynników ryzyka jest również istotne. Zdrowy tryb życia, zbalansowana dieta, niepalenie papierosów i utrzymywanie zdrowej wagi nie tylko zmniejszą ryzyko zachorowania na raka okrężnicy, ale również pomogą przy wielu innych schorzeniach.

Leave your response!

You must be logged in to post a comment.