Home » Radioterapia

Radioterapia

radiacja 1Radioterapia jest rodzajem leczenia, które odbywa się przy pomocy użycia promieni jonizujących. Ich celem jest zniszczenie maksymalnej liczby komórek nowotworowych. Niewielkie dawki promieniowania jonizującego są nieszkodliwe (niekiedy nawet korzystne) dla naszego organizmu. Ponieważ każdy przedmiot jest w niewielkim stopniu radioaktywny każdy organizm przyjmuje w ciągu roku pewną, niewielką liczbę jednostek promieniowania. Większych dawek (ale wciąż bezpiecznych) używa się chociażby do tworzenia zdjęć prześwietlających ludzkie ciało. Badanie rentgenowskie jest znane od wielu lat i uznawane za całkowicie bezpieczne dzięki ograniczaniu dawek promieniowania używanych do uzyskania wyraźnego zdjęcia. Energię jonizującą można też skierować na miejsce zarażone nowotworem. Radioterapia od wielu lat uznawana jest za jedną z najskuteczniejszych metod leczenia nowotworów znajdujących się w najróżniejszych miejscach ciała. Z uwagi na to, że niekiedy nowotwór może być umiejscowiony w miejscu trudno dostępnym dla chirurga, radioterapia okazuje się najlepszą i jedyną metodą walki z chorobą. W wielu przypadkach zastosowanie radioterapii równa się całkowitemu wyleczeniu. Często też stosuje się radioterapię łączoną chemioterapią lub leczeniem chirurgicznym.
Aby rozpocząć leczenie radioterapią konieczna jest seria badań oceniających ogólny stan zdrowia pacjenta i jego zdolność do podjęcia terapii. Należy też dokładnie zanalizować historię choroby. Dopiero po wykluczeniu pewnych czynników uniemożliwiających rozpoczęcie radioterapii można przystąpić do wyznaczenia obszaru leczenia. Dokonuje się tego używając symulatora rentgenowskiego. Dzięki niemu można bardzo dokładnie określić, które miejsca zostaną napromieniowane oraz w jakim stopniu, można też wyznaczyć wszystkie obszary zasłaniane podczas leczenia. Miejsca wycentrowania promieniowania oznacza się na skórze kolorowym tuszem, który powinien utrzymać się na widoku przez dłuższy czas. Należy uważać, aby nie zmyć oznaczeń przed końcem leczenia, a w razie gdyby zaczęły blednąć – pozwolić lekarzowi je poprawić.
radiacja 2Istotnym elementem terapii, o którym wspomina się dosyć często są skutki uboczne. Można je podzielić na dwie grupy: ogólne oraz miejscowe. Oczywiście w niektórych wypadkach zdarza się, że pacjent nie odczuwa nawet bardzo łagodnych skutków ubocznych – zależne jest to od dawki promieniowania, miejsca leczenia oraz ogólnego stanu organizmu. Do ogólnych skutków ubocznych zaliczyć można: zmęczenie, brak apetytu oraz złe samopoczucie. Skutki miejscowe są bardziej zróżnicowane i zależą od miejsca leczenia, ponieważ występują w obszarze napromieniowanym. Zwykle nazywa się je odczynem popromiennym i mogą wystąpić w praktycznie każdym obszarze ciała. Zmęczenie jest efektem zużywania przez organizm ogromnych ilości energii na powrót do zdrowia. Pojawiający się stres jest oczywistym skutkiem samej choroby połączonej z częstą izolacją, nieprzyjemnymi zabiegami oraz bezpośredniego wpływu promieniowania.
Głowa i szyja są miejscami mocno narażonymi na występowanie miejscowych skutków ubocznych. Radioterapia w tych obszarach prowadzić może do powstania różnego rodzaju ubytków w uzębieniu. Warto skonsultować się w takim wypadku ze stomatologiem przed rozpoczęciem leczenia i wstrzymać się z usuwaniem zębów w trakcie, lub krótko po terapii. W okresie 3 tygodnia od rozpoczęcia leczenia mogą się pojawić takie objawy, jak bóle jamy ustnej oraz gardła, znikają one w okresie od piątego tygodnia leczenia lub na miesiąc po jego zakończeniu. Mogą się też pojawić trudności w przełykaniu oraz suchość w ustach. Napromieniowanie głowy może skutkować czasową utratą owłosienia – jest to wynik uszkodzenia mieszków włosowych. Jest to na szczęście skutek ustępujący po trzech, do sześciu miesięcy.
Leczenie okolic klatki piersiowej (głównie w wypadku nowotworu płuc) za pomocą radioterapii często powoduje bóle i trudności w przełykaniu, kaszel. W przypadku guza piersi czasami radioterapia poprzedzona jest usunięciem samego nowotworu lub całej piersi. Wtedy ważne jest zaopatrzenie się w bawełniany biustonosz bez fiszbin lub nie noszenie takowego w ogóle w celu uniknięcia podrażnień skóry. Leczenie łączy się w tym przypadku z zaczerwienieniem lub zbrązowieniem skóry, a także obrzękiem oraz bolesnością piersi, spowodowanymi nadmiarem płynu chłonnego. Te skutki znikają w okresie do sześciu tygodni po zakończeniu leczenia.
radiacja 3Napromieniowanie okolic jamy brzusznej skutkuje zaburzeniami pracy żołądka i jelit, czyli nudnościami lub biegunkami. Często zdarza się, że nudności odczuwane są w ciągu kilku godzin – bezpośrednio po zabiegu, dlatego też czasem warto wstrzymać się przed przyjmowaniem posiłków w okresie bezpośrednio poprzedzającym zabieg.
Podobne skutki mogą się pojawić w wypadku napromieniowania okolic bioder. W okresie trzeciego tygodnia od rozpoczęcia leczenia może się pojawić podrażnienie w pęcherzu moczowym – skutkuje to bezpośrednio zatrzymaniem lub częstszym oddawaniem moczu. Wpływ napromieniowania na narządy rodne zwykle jest czasowy i kończy się w kilkutygodniowym okresie po zakończeniu leczenia. U kobiet objawiają się problemy z ustaniem menstruacji, a nawet pojawieniem się symptomu menopauzy. Potocznymi efektami są suchość pochwy, swędzenie i pieczenie. Naświetlenie okolic jąder u mężczyzn zaburza produktywność narządu prowadząc do zmniejszenia liczby plemników oraz ich zdolności do zapłodnienia.

Leave your response!

You must be logged in to post a comment.